Say VR (motion sickness) là một hiện tượng phổ biến khi sử dụng kính thực tế ảo, đặc biệt với những người mới bắt đầu hoặc khi trải nghiệm nội dung có nhiều chuyển động nhanh. Cảm giác này thường bao gồm chóng mặt, buồn nôn và khó chịu, tương tự như say tàu xe. Tuy nhiên, có nhiều cách để giảm thiểu và ngăn ngừa say VR, giúp bạn tận hưởng trải nghiệm thực tế ảo một cách trọn vẹn hơn.
1. Chọn thiết bị phù hợp
- Tốc độ làm mới cao: Các thiết bị VR có tốc độ làm mới (refresh rate) cao, như 90Hz hoặc 120Hz, giúp hình ảnh mượt mà hơn, giảm thiểu hiện tượng giật lag gây chóng mặt. Các nghiên cứu chỉ ra, khi người dùng nhập vai vào thế giới ảo, 72fps là số khung hình tối thiểu mỗi giây để giảm thiểu chóng mặt.
- Độ phân giải tốt: Hình ảnh rõ nét giúp hạn chế mỏi mắt và giảm cảm giác mất phương hướng.
- Khả năng xử lý: Kính VR với hệ thống xử lý tốc độ cao có thể theo dõi chuyển động (tracking) chính xác hơn. giúp phản hồi nhanh chóng khi bạn di chuyển, tránh cảm giác “lệch pha” giữa hành động thực tế và hình ảnh trong VR.
2. Làm quen từ từ
- Bắt đầu với các trải nghiệm VR ngắn, từ 5-10 phút mỗi lần, sau đó tăng dần thời gian khi cơ thể đã quen.
- Tránh các trò chơi hoặc nội dung có chuyển động nhanh, góc quay liên tục hoặc hiệu ứng mô phỏng như rơi tự do.
3. Duy trì tư thế ổn định
- Ngồi hoặc đứng ở một vị trí cố định trong không gian rộng rãi, tránh nguy cơ va chạm.
- Giữ tư thế thoải mái, tránh quay đầu hoặc cử động mạnh.
4. Điều chỉnh trải nghiệm
- Sử dụng các cài đặt giảm chuyển động, chẳng hạn như thu nhỏ góc nhìn (field of view) hoặc bật chế độ “vignette” (làm tối viền màn hình khi di chuyển).
- Điều chỉnh tốc độ di chuyển trong trò chơi sao cho phù hợp với cảm giác của bạn.
5. Chăm sóc sức khỏe cá nhân
- Nghỉ ngơi đúng cách: Dừng lại ngay khi cảm thấy mệt mỏi hoặc có dấu hiệu say VR.
- Ăn nhẹ trước khi chơi: Không nên sử dụng VR khi bụng quá đói hoặc quá no.
- Giữ cơ thể mát mẻ: Nhiệt độ cao có thể làm tăng cảm giác khó chịu, hãy đảm bảo phòng của bạn thoáng mát.
6. Lựa chọn nội dung phù hợp
Ưu tiên những trải nghiệm tĩnh, như xem phim hoặc ứng dụng giáo dục, trước khi thử sức với các trò chơi hành động hoặc mô phỏng.
Lời nhắn tới các nhà phát triển VR
Để đảm bảo người dùng có trải nghiệm thoải mái và tránh hiện tượng say VR, các nhà phát triển cần lưu ý một số điểm quan trọng khi thiết kế nội dung:
- Tránh lạm dụng chuyển động nhanh: Các đối tượng chuyển động nhanh trong môi trường VR có thể dễ dàng gây mất phương hướng và say VR, đặc biệt với người mới sử dụng. Hãy giảm thiểu các cảnh có tốc độ thay đổi đột ngột hoặc chuyển động quá nhanh. Việc đặt người dùng vào những cảnh di chuyển nhanh hay thường xuyên chuyển hướng, chẳng hạn như trên tàu lượn siêu tốc (roller coaster), có thể khiến cảm giác buồn nôn xảy ra ngay lập tức.
- Thiết kế các yếu tố ổn định trong không gian: Thêm vào môi trường VR các điểm tham chiếu cố định, chẳng hạn như mặt đất rõ ràng hoặc các vật thể không chuyển động, sẽ giúp người dùng cảm thấy an toàn hơn.
- Tập trung vào trải nghiệm nhập vai mượt mà: Hãy đảm bảo tốc độ khung hình luôn ổn định và tránh tình trạng giật lag. Điều này không chỉ giúp giảm nguy cơ say VR mà còn tăng sự hài lòng của người dùng. Các thiết bị VR standalone phần lớn sử dụng bộ xử lý dành cho các thiết bị di động, nên nếu môi trường trải nghiệm không được tối ưu dễ dẫn tới việc giảm khung hình, các nhà phát triển cần đặc biệt lưu ý.
- Kiểm tra và nhận phản hồi từ người dùng: Trước khi phát hành, hãy thử nghiệm nội dung với người dùng thực tế để đảm bảo trải nghiệm không gây khó chịu. Phản hồi từ cộng đồng là nguồn thông tin quý giá giúp bạn cải thiện sản phẩm.
Một thiết kế VR tốt không chỉ mang lại cảm giác ấn tượng mà còn cần thân thiện với người dùng, đặc biệt với những người lần đầu bước vào thế giới thực tế ảo. Tránh làm họ nản lòng ngay từ lần đầu tiên sử dụng sẽ là chìa khóa giúp VR trở thành một công nghệ phổ biến hơn trong tương lai.
